Öteleme (procrastination) derdine şifalı 13 uygulama

Öteleme (procrastination) derdine şifalı 13 uygulama

Hadi bu acı gerçekle yüzleşelim: Pek çoğumuz oturup çalışmaya başlamadan önce (ya da başladıktan hemen sonra) alakasız şeylerle oyalanmak ve işlerimizi inatla ötelemek, üstüne bir de bundan suçluluk duymak konusunda oldukça istikrarlıyız. İşte bu “bitirilmesi gereken işler varken ıvır zıvır şeylerle oyalanma ve işleri öteleme” sorununu çözmek için tasarlanmış 13 uygulamayı bu yüzden listeledik.

Bilgisayardaki klasörleri düzenleme, bu hafta gösterime giren filmleri inceleme, türlü kampanya e-postalarını temizleme, akşam için yemek tarifi bakınma, Spotify listesi oluşturma ve daha nice hiçbir önceliği olmayan şeyle uğraşırken, bir yandan da insanın içini kemiren o suçluluk duygusunu siz de tanıyorsunuz değil mi? İster kötü bir alışkanlık diyelim, ister bu kadar teknolojinin odaklanmayı zorlaştırdığından dem vuralım; artık hiçbirimiz işlerimize gerektiği gibi konsantre olmak konusunda yetkin değiliz.


İtiraf ediyorum: Bu yazıyı hazırlamak için bilgisayarın başına oturup yeni bir Paper dokümanı açtıktan yaklaşık 1.5 saat sonra ilk cümleyi yazdım. İşin tamamen bitmesi ise 4 güne yayıldı.


Türkçede tam bir karşılığı olmayan ve bu yazıda da — kabaca bir çeviriyle — öteleme olarak bahsettiğim procrastination, bu savsaklama halini anlamaya çalışan araştırmaların merkezindeki kavram. Yani; ötelediğimiz için pişman olacağımızı bile bile, neden sorumluluğunu üstlendiğimiz işlere bir türlü başlayamadığımız, başlasak dahi neden sıkı bir şekilde odaklanıp işi bitiremediğimiz sorusu aslında pek çoğumuzun kafasını kurcalıyor.

Şimdi, bu listenin var olma nedenine geçmeden önce, Johnny Kelly tarafından hazırlanan şu kısa animasyon filmi izleyerek procrastination’ın tam olarak ne olduğunu görelim:

Artık yaygın biçimde kabul edilen gerçek şu: Dijital çağın pek çok temel bileşeni odaklanma sorunumuza boyut atlatırken işleri öteleme alışkanlığımızı da perçinliyor. Kaliforniya Üniversitesi Enformatik bölümünden, profesör Gloria Mark’ın yürüttüğü Multi-tasking in the Workplace başlıklı araştırmanın sonuçlarına göre; e-posta, sosyal medya, mobil uygulama bildirimleri ve daha nice dijital dikkat dağıtıcı nedeniyle 21. yüzyıl insanının tekil görevlere odaklanma kabiliyeti ciddi şekilde erozyona uğradı. 2012’de bir ekrandan bir başka ekrana geçiş süremiz ortalama 1 dakika 15 saniye iken, bu süre 2014’te 59 saniyeye kadar indi. Dolayısıyla bu artık sadece bir irade sorunu değil, kendinize fazla yüklenmeyin.

Peki, teknolojinin odaklanma üzerindeki bu yıkıcı etkisine, yine teknoloji deva olur mu?

Bu soru, arkadaşların Facebook paylaşımlarına ya da o şirin yavru panda videolarına bir göz atma dürtüsünün önüne geçmek konusunda insanevladına yardımcı olmayı amaçlayan pek çok ürün, servis ve uygulamanın da öncülü aynı zamanda.

Eğer henüz bir başka ekrana zıplamadıysanız; pek çoğu Product Hunt’ta öne çıkan ve bitirilmesi gereken işler varken başka şeylerle oyalanarak asıl işleri öteleme alışkanlığımızı değiştirmeye ant içmiş 13 uygulamayı gelin birlikte inceleyelim.

1- IFTTT, bir öncüle bağlı görevler oluşturmanızı sağlıyor.

IFTTT

If this, then that; yani eğer buysa, o zaman şu şeklinde Türkçeleştirebileceğimiz uygulama, farklı servisler için etkileşimli “tarifler” hazırlamanıza imkan veriyor. Örneğin; Youtube’da beğendiğiniz bir videodaki şarkılar otomatik olarak Spotify listenize de ekleniyor ya da telefon rehberinize yeni bir iş kontağı eklediğinizde bu bilgi otomatik olarak Google Spreadsheet’teki networking listenize de kaydediliyor. Dolayısıyla ıvır zıvır işlerle kaybedeceğiniz onca zaman size kalıyor. Yüzlerce kombinasyon için şöyle buyrun.

— Ücretsiz ve Premium seçenekler, (Çok sayıda platform)


2- RescueTime, günlük bilgisayar kullanımı alışkanlıklarınızın resmini veriyor.

RescueTime

Farklı uygulamalar ve web sitelerinde ne kadar zaman harcadığınızı takip etmenize yardımcı olan RescueTime, arka planda çalışarak istediğiniz anda size bilgisayar kullanımınızın anlık görüntüsünü sunuyor. Etkinliklerinizi sınıflandırarak eğlence, sosyal paylaşım ve haber gibi şeylere ne kadar zaman harcadığınızı ayrı ayrı görmenizi sağlarken, verimliliğinizi artırmak için kendinize hedefler koymanız yönünde de sizi teşvik ediyor. E-postanıza ulaşan haftalık performans raporları ise bu hedeflere ulaşmanız için iyi bir destek.

— Ücretsiz ve Premium seçenekler (Mac, PC, Android, Linux)


3- Timewaste Timer, Facebook’ta fazla oyalanırsanız paranızı alıyor.

Timewaste Timer

Şu an için sadece Google Chrome kullanıcılarının faydalanabildiği bu eklenti, günlük Facebook kullanım sürenizi takip ediyor ve 1 saati aşmanız durumunda, kurulumdan sonra Boşa Zaman Harcama Depozitosu Hesabınıza (Timewasting Deposit Account) koyduğunuz 5 doların 1 dolarını kesiyor. Depozitonuz tükendiğinde, eklentiyi kullanmaya devam etmek için bir 5 dolar daha vermeniz gerekiyor.

— Ücretsiz (Web)


4- The Most Dangerous Writing App, tehditkâr da olsa sizi yazmaya zorluyor.

The Most Dangerous Writing App

Tamamlayacağınızı söylediğiniz rapor, makale, blog post ve nicesi için daha ne kadar bekleyeceğiniz konusunda bir fikriniz yoksa, bu uygulama sizi, işe koyulduğunuz anda onu tamamlamaya zorlayarak oldukça iyi iş çıkarıyor. The Most Dangerous Writing App, aynı zamanda oldukça riskli bir oyun. Eğer yazmaya 4 saniyeden fazla ara verirseniz yazdığınız her şeyi silerek size unutulmaz bir ders veriyor. Gözyaşlarınıza hakim olamayacaksanız kullanmaya cüret etmeyin.

— Ücretsiz (Web)


5- Freedom, dikkatinizi dağıtan web sitelerini seçerek engellemenizi sağlıyor.

Zamanınızı boşa harcamak konusunda sizi “teşvik eden” web sitelerini engellemenizi sağlayan bir uygulama Freedom. Bir kendimi ziyaret etmekten alıkoyamadığım web siteleri listesi oluşturabilir, hatta tüm web ağını engelleyebilirsiniz. Uygulama, kendinizi alıkoyma konusunda yeterince kararlı hissedemediğiniz zamanlar için dikkat dağıtma oturumları planlayarak biraz oyalanmanıza izin veren bir güzelliğe sahip.

— Premium (Mac, PC, iOS)


6- Pomodoro.cc hayatınızı yönetilebilir parçalara bölüyor.

Pomodoro tekniği, işlerinizi en fazla 25 dakikalık parçalara bölmenize yardımcı olan, basit ve bir o kadar da popüler bir zaman yönetimi aracı. Bu yaklaşımla, pomodoros‘unuzu takip etmek için kullanımı kolay bir arayüz sunuyor ve bir görevi tamamlamanın kesin olarak ne kadar süreceğini anlamanıza yardımcı olmayı hedefliyor.

— Ücretsiz (Web)


7- Omm Writer, dikkatinizi dağıtacak her şeyi ortadan kaldırıp yazdığınız her kelimenin tınısıyla odaklanmanızı sağlıyor.

OmmWriter

Bilgisayar ekranınızın arkaplanını dikkat dağıtıcı hiçbir öğenin olmadığı, huzur verici bir hale getiren uygulama, ayrıca içerdiği zen müzikleri ve tuş takımınıza atayabileceğiniz, duygularınızı olumlu yönde etkileyerek konsantrasyonunuzu artıracak tuş sesi tonlarıyla daha verimli çalışmak konusunda size yardımcı oluyor.

— Minimum 7.11 $ olmak üzere ödeyeceğiniz tutarı sizin kararınıza bırakıyor (Mac, PC, iPad)


8- Focus, daha net bir odaklanma deneyimi için kişiselleştirilebilir ayarlar sunuyor.

Focus

Her işe özel, birbirinden farklı mindset’ler atamanızı sağlayan bir uygulama Focus. Örneğin, bir yazma modu oluşturarak bilgisayarınızın, siz yazma moduna geçtiğiniz anda tarayıcınızı ve e-postalarınızı otomatik olarak kapatarak tüm bildirimleri engellemesini sağlayabilir ya da bir metin belgesi açtığınız anda eşzamanlı olarak sosyal medya sitelerini engelleyebilirsiniz. Böylece dikkatinizin dağılmaması için herhangi bir ek işlem yapmanıza gerek kalmaz.

— Premium (Mac)


9- Take a Five, oyalanma sürenizi sınırlamak için kendi kendini imha eden bir tarayıcı sekmesi oluşturuyor.

Take a Five

Kendiliğinden yok olan bir tarayıcı sekmesi oluşturarak oyalanma sürenizi kontrol etmenizi sağlayan uygulama, sizden önce internette boş boş gezinebileceğiniz süreyi tanımlamanızı istiyor. Tanımladığınız süre dolunca;

“Bye bye love! Bye bye happiness! Hello loneliness! I think I’m gonna cry-y…”

— Ücretsiz (Web)


10- Dart, önceden hazırladığınız e-postaları menü çubuğundan tetiklemenizi sağlıyor.

Dart

Bazı e-postalara aynı cevapları vermek durumunda kaldığınız oluyor mu? Mac‘nizin menü çubuğunda konumlandırabileceğiniz bir uygulama olan Dart, e-postalarınıza, önceden hazırlayıp kaydettiğiniz yanıtları tek tıkla göndermenize olanak tanıyarak size tonlarca zaman kazandırıyor.

— Ücretsiz (Mac)


11- Checky, telefonunuzu ne sıklıkla kontrol ettiğinizi takip ediyor.

Checky

Cep telefonunuzu gün boyunca kaç kere kontrol ettiğinizi takip eden Checky, uygulama içinde yer alan harita sayesinde, telefonunuzu hangi lokasyonda kaç kere kontrol ettiğinizi de görmenizi sağlıyor. Gün içinde telefonunuzla oyalanırken toplamda ne kadar zaman kaybettiğinize dair — kabaca — bir fikir edinmek, bu durumu kontrol altına almak isteyenler için oldukça iyi bir teşvik edici.

— Ücretsiz (iOS, Android)


12- Timely, zamanlama ve çalışma süresini bir arada görmenizi sağlıyor.

Timely

Yapılacak işlerin zaman çizelgesini, her bir tekil iş için efor öngörüsünü (estimation) ve yine her bir tekil iş için harcanan süreyi aynı ekranda görmeyi sağlayan uygulama, tüm bunları yapmayı oldukça kolaylaştıran bir arayüze sahip. Özellikle freelance çalışanlar için zaman yönetimi konusunda oldukça işe yarayan Timely, aynı zamanda Google Calendar ile de entegre olabiliyor.

— Premium (Web, Mac, iOS, Windows, Android)


13- Go F.cking Work, ensesinde boza pişince üretebilenler için uygun atmosferi yaratıyor.

Go F.cking Work

Eğer verimli çalışmak için küfür ve diktatörlüğün nefesini her daim ensenizde hissetmeye ihtiyaç duyuyorsanız (var böyle insanevlatları), bu uygulama tam size göre. Verimliliğiniz açısından ölümcül web sitelerinden uzak durmak ve boşa zaman harcamamak için kendinizi bu Google Chrome eklentisinin kollarına bırakın.

— Ücretsiz (Web)


Bonus: Tamamen analog ve Türkçe bir çözüm arayanlar için Prokrastineyşın

Yirmi yılı aşkın süredir savsaklama alışkanlığı üzerine çalışan Psikolog Dr. Timothy A. Pychyl, araştırmalara dayalı güncel bilgi ve bulguları kısa ve anlaşılır biçimde sentezlediği kitabını pratik bir mücadele kılavuzu olarak adlandırıyor.

“Dr. Pychyl’a göre savsaklama alışkanlığını başlı başına bir sorun haline getiren şey, hayatımızı anlamlı kılan asli hedeflerimizden bizi koparması. Diğer yandan, gitgide daha parçalı, daha belirsiz hale gelen gündelik hayat, esnekleşen ve güvencesizleşen çalışma koşulları, sorumluluklarımızı da, bu sorumluluklardan kaçmanın bedelini de ağırlaştırmakta. En yaratıcı, en verimli zamanlarımızı sömüren bu alışkanlıkla mücadele, işte tüm bu nedenlerle gün geçtikçe daha büyük önem kazanıyor.”


Bonus 2: “Bu konuda ilham veren bir TED konuşması olsa ne güzel olurdu!” diyenler için Tim Urban anlatıyor: Inside the Mind of a Master Procrastinator

  • Ali Çelik

    Bu site içerisindeki en sevdiğim içerik oluverdi bir anda. Hayatımdaki yaşadığım en büyük sorun bu sanırım. Kısmi de olsa çözüm bulmuş gibi hissediyorum kendimi. Teşekkürler.

    Not; Aniden bir ses/video oynatılmaya başatlığını söylemeliyim. Nedir bu ses diye bir süre aradım ki, en sondaki TED videosu kendisini otomatik başlatıyormuş. Daha doğrusu arka planda başlıyor, play tuşuna tıklayınca fark ediliyor.

    • Tuba Çakır

      Merhaba Ali, ilginiz için çok teşekkür ederim. Bu yazının, sizin için bir çözüm ihtimalinin kapısını açmasına sevindim 🙂 Paylaşımınız için teşekkürler.

      Notunuzla ilgili olarak; sorunun hâlâ devam edip etmediğini kontrol edebilir misiniz? TED videosu autoplay’de değildi ancak neden böyle bir sıkıntı olduğunu anlayamadık açıkçası. Farklı tarayıcılardan açtık sayfayı, kontrol ettik ve bahsettiğiniz sorunla karşılaşmadık. Eğer sorun hâlâ devam ediyorsa, yapabileceğimiz ne var diye araştıralım. Çok teşekkürler!

Bugün ilk makalen bizdendi.
Daha fazlası için SHERPA Blog okuru olmalısın.
Giriş Yap Ücretsiz kaydol
SENİN İÇİN ÖNERİYORUZ
Tüm zamanların en iyi kullanıcı deneyimi (UX) kitapları
Berk Bayri

Tüm zamanların en iyi kullanıcı deneyimi (UX) kitapları