Etik tasarım ve iyi tasarımın kötü sonuçları

Etik tasarım ve iyi tasarımın kötü sonuçları Etik-tasarim-cansin-bozoglu

“Bugünün ekonomisinde inovasyon, zeki ve ince bir hırsızlıktır.” diyor Scott Galloway, kişisel bilgilerinizin gizlilik adı altında tutulmasından, sağlık sigortası ile tüm sağlık bilgilerinizin çalınmasına kadar. Bilgilerimizi her yeni bir gün, yeni bir uygulama ya da yeni bir oyunla sorgusuz sualsiz paylaştığımız bir dünyada, sizce “etik tasarım” nedir?

Merriam Webster’a göre etik, ahlaki görev ve sorumlulukla neyin iyi veya neyin kötü olduğuyla ilgilenen bir disiplindir ve günümüzde etik tasarım tartışmaları, dijital ürün kullanıcılarının belki de yapmak istemeyecekleri aksiyonları alması için ürün sağlayıcıları tarafından önceden verilen tasarım kararları (dark pattern) ile karşımıza çıkmakta.

  • Ürünlerde deneme sürecinin sonuna geldiğinizde, arayüzün sizi bilgilendirmeden, servis sağlayıcısı tarafından kredi kartınızdan paranızın çekilmesi.
  • Ürünün, sosyal medya izinleri için talep ettiği mail adresiniz üzerinden bütün arkadaşlarınıza spam email göndermesi.
  • Ürün satışı yapılan sitelerinin fiyat karşılaştırma aksiyonunu zorlaştırması sonucu doğru ve bilginin tarafınızdan açık bir şekilde alınamaması.
  • Gizlenmiş maliyetler.
  • İstenilen aksiyonun kolayca alınmasının sağlanması fakat tam tersi işlemin yapılmasının neredeyse imkânsız hale getirilmesi.
  • Ya da en basit kullanımı ile bir sonraki adıma geçme butonu ile satın al butonun bire bir aynı şekilde tasarlanması.

Vermiş olduğum örneklerle ilgili birçok bilgi internette zaten mevcut, fakat bu yazıyı okuduktan sonra aklınızda kalmasını istediğim tek bir soru var;

Bu içerik ücretsiz!

Okumaya devam etmek ve SHERPA Blog okuru olmak için aşağıdakilerden birini seç. Her hafta yenileri eklenen yüzlerce içeriğe ücretsiz ve sınırsız eriş.
E-posta ile kaydol ya da giriş yap.
  • Avatar
    gtufekli@gmail.com

    Zaman zaman ikilemde kaldığım ve gerçekten önemsediğim bir konu, bir yanda korumsya çalıştığım kullanıcı diğer yanda çalıştığım firmanın çıkarları. Ancak tam konuya ısınıyorken birden bire yazi sona erdi. Gerçek bir düşünce veya çıktıya dayanmasını dilerdim. Bu durumlarda ne yapmalı veya siz neyi tercih ediyorsunuz gibi..

Benzer Yazılar

KEŞFETMEYE DEVAM ET
Tasarımcıların mutlaka izlemesi gereken 7 TED konuşması

Tasarımcıların mutlaka izlemesi gereken 7 TED konuşması

Gizle
KEŞFETMEYE DEVAM ET
Renkler her dili konuşur

Renkler her dili konuşur

Gizle