Makaleler

Navigasyon tasarımında sık yapılan 4 hata

Apple'ın bile yaptığı, kullanılabilirliğe zarar veren 4 basit tasarım hatasını listeledik.

Orkun Duyar 05 Temmuz 2017

Bir önceki yazımda, mobil cihazlarda neden hamburger menü kullanılmaması gerektiğinden bahsetmiş ve hamburger menü kullanımının alternatiflerini paylaşmıştım. Bu kez de, bir önceki yazıyla ilişkili olarak hem mobil cihazlarda hem de masaüstü web sitelerinde sıkça yapılan navigasyon (gezinme çubuğu) hatalarına değineceğim.

Kullanıcılar bir web sitesinde ya da bir uygulamada sayfalar arasında geçiş yapabilmek için sıklıkla navigasyon alanını kullanırlar. Dolayısıyla bu alan, kullanıcıların hazırladığınız deneyimi ne kadar hızlı ya da ne kadar yavaş deneyimleyeceğine doğrudan etki etmektedir. Aşağıda belirttiğim navigasyon tasarım hatalarından kaçınmak, kullanıcılara akıcı bir deneyim sunmanızı mümkün kılacaktır.

Bu içerik ücretsiz!

Okumaya devam etmek ve SHERPA Blog okuru olmak için aşağıdakilerden birini seç.
Her hafta yenileri eklenen yüzlerce içeriğe ücretsiz ve sınırsız eriş.

Üye misin?
  • Doruk

    Bu yazının ne yazık ki çok yanlış ve yanıltıcı olduğunu düşünüyorum bunuda sizlerle paylaşarak nedenlerini sıralamak ve tartışmak istedim.

    İlk olarak Apple örneğini böyle bir hipotezde kullanmak çok büyük bir hata.
    Bütün olarak görmeyerek tasarımın sadece bir kısmını keserek koymak büyük yanılgılara ve yanlış anlaşılmalara sebebiyet verir.

    Eğer Apple’ın sitesinde navigasyonlar arası geçişler yaparsanız göreceksiniz ki yazı içerisinde kesilerek kullanılan alanın altında hangi sayfada olduğunu çok belirgin olarak zaten göstermekte. (Banner alanın tamamen bulunduğunuz sayfanın ürününü kullanması.) Kaldı ki yazı içerisinde kesilerek gösterilen navigasyon içerisinde zaten alt menü kullanımı bu işe yarıyor. Başarılı icon kullanımları sayesinde ana menü kullanımını tamamlıyor ve nerede olduğunuzu size bangır bangır bağırıyor.

    Bu yazı içerisinde kötü örnek olarak başarılı bir navigasyon uygulamasını göstermek ne kadar doğru bilemedim. Ne yazık ki bu ikilemi yaratmanız beni üzdü.

    Diğer maddelere gelirsek bu iyi örneği kötülemek için illa yapılması gerekmeyen trickleri yazmışsınız. Navigasyon tasarımında her uygulanan ya da sayı olarak fazla işlerin olması o navigasyonu iyi yapmıyor. İlla navigasyon kullanımında altına büyük bir dikdörtgen koymak, rengini değiştirmek, seçili olmayan öğelerin rengini düşürmek ve arka planı blok olarak farklı renk ile kullanmak şart değil. Tam tersine bunların kullanımı basite kaçmak oluyor.

    Apple gibi bu yönde farklı ve oldukça başarılı olan bir işi “en iyi (kötü) örnek” olarak lanse ederek zorunlu olmayan kullanımları standart, basite kaçacak çözümleri illa yapılması gerekiyormuş gibi göstermek.. bilemedim.

    Navigasyon örneklemesi olarak Apple’ın kullanımı kötü değil tam tersine iyi bir örnek olarak yazılması. Ana ve alt menü kullanımı açısından bir birini destekleyen ve tamamlayan bir navigasyon. Eğer Apple örneğini ele alıyorsan navigasyonun kullanıldığı site çok önemlidir çünkü eğer markanın yaklaşımı ne şekilde gelişiyorsa o yönde kullanım çok farklılıklar yaratır.

    • Orkun Duyar

      Değerli yorumunuz için çok teşekkürler.

      Öncelikle Apple örneğini vermemin sebebini açıklayayım. Sizin de söylediğiniz gibi ana menünün hemen altında kullanılan ürün ikonları, kullanıcıların hangi sayfada olduğunu anlamasına yardımcı oluyor ancak; bu durum, ana menüde yer alan tüm öğelerin altında bu tip bir kullanıma gidilmesini zorunlu kılıyor. Sonuç olarak, yazdıklarınızdan “ikonlu kullanım olmadığında, ana menünün anlaşılması zorlaşır.” sonucu çıkıyor.

      Benim de apple.com’un navigasyon alanını kötü örneklerden birisi olarak vermemin sebebi tam olarak buydu. Örneğin Support öğesine tıkladığımızda açılan sayfa ya da detay sayfaları (örneğin şu, şu, şu ya da şu sayfa) bahsettiğiniz ikon kullanımını içermiyor. Dolayısıyla bahsettiğiniz ikonlu kullanım avantajları bu sayfalarda geçerli olamıyor ve yazıda belirttiğim şu kullanıcı deneyimi ihtiyaçları karşılanamıyor.

      Kullanıcılar, menüde bir alana tıkladıktan/bastıktan sonra, o alanla ilgili geri bildirime ihtiyaç duyarlar çünkü; menüden başka bir alana ulaşmak istediklerinde ya da menüye bakarak hangi sayfada olduklarını öğrenmek istediklerinde efor harcamadan aktif alanı görmek isterler.

      Son paragrafta markanın yaklaşımının çok önemli olduğunu belirtmişsiniz. Sanırım burada Apple’in yeni yaklaşımlarla tasarım trendlerine yön vermesinden söz ediyorsunuz. Eğer kast ettiğiniz buysa, buna tamamen katılıyorum fakat; verdiğim örneğin her gün kullanılan bir telefon, tablet gibi bir cihaz ya da bir uygulama olmadığını göz önünde bulundurmakta fayda var. Yani, temel işlevi ürün tanıtımı ve satışı olan bir web sitesinde, (kullanıcıların her gün hatta her an kullandığı iPhone’larda olduğu gibi) yeni özelliklerin zamanla öğrenilebildiği bir kurguyu çalıştırmak oldukça zor.

      Şunu eklemekte de fayda görüyorum. Yazı birazcık apple.com incelemesi olarak algılanmış olabilir ancak; yazının öznesi aslında apple.com ya da apple.com’un navigasyon alanı değil, kötü kurgulanan navigasyon alanları nedeniyle ortaya çıkabilecek sorunlar. Apple.com da, navigasyon alanı göz önünde bulundurulduğunda verebileceğim örneklerden sadece birisi.

      • Doruk

        Teşekkürler Orkun abi

Senin İçin Öneriyoruz